انتخاب سنگ ساختمانی بر اساس نوع کاربرد

تعریف انواع سنگ ساختمانی از نظر نحوه تشکیل

به طور کلی و از نقطه نظر زمین شناسی، انواع سنگ ساختمانی به سه دسته کلی رسوبی، آذرین و دگرگونی تقسیم می شوند. سنگهای رسوبی (sedimentary) حاصل ته نشست رسوبات و یا بقایای موجودات دریایی در محیط های آبی بوده که طی میلیونها سال و تحت اثر فشار و حرارت ناشی از لایه های بالایی تشکیل می شوند. سنگ های آذرین (igneous) نیز حاصل سرد شدن ماگما (lava) در دل زمین و یا در سطح زمین است که به ترتیب دو دسته آذرین درونی و بیرونی را تشکیل می دهند. اما سنگهای دگرگونی (metamorphic) حاصل اعمال فشار و حرارت زیاد بر هر یک از دو دسته سنگ رسوبی و یا آذرین است که در این حالت تبلور مجدد (recrystallization) در داخل سنگ رخ داده و بافت سنگ تغییر می کند.

انتخاب سنگ ساختمانی براساس نوع کاربرد

براساس تعاریف، استانداردها و توصیه های مهندسی انجام شده توسط مؤسسه ماربل آمریکا (MIA)، نوع سنگ ساختمانی تأثیر بسزایی در انتخاب سنگ دارد. به عنوان مثال، سنگهای آذرین به دلیل بافت متراکم تر سختی (Moh’s hardness) بالاتری را نسبت به دیگر انواع دارا می باشند. به همین دلیل است که گرانیت (Granite) به عنوان نوعی سنگ آذرین، یکی از بهترین انتخاب ها برای محیط هایی است که مقاومت سایشی (abrasive strength) و خراشیدگی بالایی مورد نیاز است. به عنوان مثالی دیگر، ماربل (Marble) به عنوان نوعی سنگ دگرگونی (مشتمل بر مرمریت، سنگ چینی و کریستال)، با توجه به اینکه درصد بالایی از کانیهای سازنده آن کلسیت (Calcite) بوده لذا انتخاب مناسبی برای محیط های در تماس با اسید نمی باشد. چرا که، کلسیت در برابر هیدروکلریک اسید (HCL) (حتی رقیق شده) بسیار واکنش پذیر بوده و در سطح خود تشکیل کف داده (fizzing) و دچار خوردگی (erosion) می شود.

انتخاب نوع فرآوری سطح سنگ بر اساس محل کاربرد

براساس همین استانداردها و توصیه های مهندسی، سطح پرداخت نهایی سنگ نیز تأثیر بسیاری در تسهیل انتخاب سنگ ساختمانی دارد. به عنوان مثال، اگرچه ماربل سختی و مقاومت سایشی نسبتا کمی برای محیط های داخلی با ترافیک نسبتا بالا داراست، اما ضمن انتخاب سطح فینیش هوند برای ماربل، می توان این انتخاب را مناسب دانست. دلیل آن این است که سطح فینیش هوند (honed) نسبت به سطح فینیش براق یا صیقل (polished)، مقاومت بالاتری را هم نسبت به لغزش (slip resistance) و هم نسبت به خراشیدگی (etching) داراست و به همین دلیل اثرات مخرب رفت و آمد بر روی آن خیلی کمتر نمود پیدا میکند.

پارامترهای مکانیکی مورد نیاز سنگ براساس محل کاربرد

از طرفی دیگر، سنگ ساختمانی مناسب برای کاربردهای بیرونی بایستی مقاومت بالایی در برابر شکست، هوازدگی (weathering)، لغزش، محیط های اسیدی، خوردگی، شوره زدگی (efflorescence)، انقباض و انبساط حرارتی (thermal expansion & contraction)، چرخه یخ زدگی (freezing-thawing) و … داشته باشد تا با واکنش پذیری خیلی کم در برابر این عوامل، تغییری در بافت و رنگ سنگ به وجود نیاید. این مهم، هم با انتخاب نوع مناسب سنگ و هم با انتخاب نوع سطح فینیش سنگ امکان پذیر خواهد بود. بر همین اساس، ماربل، مرمر (Marble Onyx) و لایمستون (Limestone) انتخاب مناسبی برای کاربردهای بیرونی نمی باشند، در صورتیکه تراورتن ضمن داشتن وزن مخصوص پایین تر، انتخاب مناسبی برای سنگ نماست.